whether

whether thường được sử dụng để diễn đạt sự phân vân, nghi ngờ hoặc đưa ra một lựa chọn giữa hai khả năng (thường là có hoặc không). Trong tiếng Việt, từ này thường được dịch là "liệu", "có... hay không". Điểm đặc trưng của whether là nó tạo ra một cấu trúc lựa chọn nhị phân, làm cho câu văn mang sắc thái cân nhắc kỹ lưỡng hơn so với if.

Sự khác biệt giữa whether và if

Mặc dù trong nhiều trường hợp giao tiếp thông thường, whether và if có thể dùng thay thế cho nhau để mở đầu một mệnh đề nghi vấn, nhưng có những sự khác biệt quan trọng về sắc thái và ngữ pháp:

whether mang tính trang trọng hơn và nhấn mạnh rõ rệt hơn vào hai lựa chọn đối lập. Ví dụ: I don't know whether he will come or not (Tôi không biết liệu anh ấy có đến hay không) nghe sẽ trang trọng và dứt khoát hơn so với việc dùng if.
Khi mệnh đề nghi vấn đóng vai trò là chủ ngữ của câu, bạn bắt buộc phải dùng whether thay vì if. Ví dụ: Whether we win or lose doesn't matter (Việc liệu chúng ta thắng hay thua không quan trọng). Trong trường hợp này, dùng if sẽ bị coi là sai ngữ pháp.
Sau các giới từ, whether là lựa chọn duy nhất. Ví dụ: We are talking about whether we should move (Chúng tôi đang thảo luận về việc liệu chúng tôi có nên chuyển đi hay không).

Các cấu trúc phổ biến và lưu ý

Một lỗi phổ biến mà người học tiếng Việt thường gặp là nhầm lẫn cách đặt cụm từ or not. Với whether, bạn có thể đặt or not ngay sau từ này hoặc ở cuối mệnh đề.

Đúng: I wonder whether or not it will rain hoặc I wonder whether it will rain or not.
Lưu ý: Với if, cụm or not không bao giờ được đặt ngay sau if (không nói if or not).

Về mặt ngữ pháp, whether đóng vai trò là một liên từ khởi đầu cho một mệnh đề danh từ. Nó không thay đổi hình thái theo số ít hay số nhiều mà phụ thuộc vào cấu trúc của toàn bộ câu chứa nó.