discriminating

Từ discriminating mang hai sắc thái ý nghĩa hoàn toàn trái ngược nhau tùy vào ngữ cảnh, điều mà người học tiếng Anh cần đặc biệt lưu ý để tránh gây hiểu lầm trong giao tiếp.

Sắc thái tích cực về gu thẩm mỹ

Khi được dùng để mô tả một người, discriminating mang nghĩa tích cực, chỉ một người có khả năng phán đoán sắc sảo, tinh tế và có gu thẩm mỹ cao. Trong trường hợp này, từ này không mang nghĩa tiêu cực mà nhấn mạnh vào khả năng nhận ra những chi tiết nhỏ nhất để chọn ra thứ tốt nhất hoặc chất lượng nhất. Nó tương đương với việc một người là "sành sỏi" hoặc "có mắt nhìn".

Ví dụ: a discriminating collector (một nhà sưu tập tinh tế/sành sỏi).

Sắc thái tiêu cực về sự bất công

Ngược lại, khi đóng vai trò là một tính từ mô tả hành vi hoặc hệ thống, discriminating (hoặc phổ biến hơn là dạng động từ discriminate) lại mang nghĩa tiêu cực, chỉ sự phân biệt đối xử. Đây là hành động đối xử không công bằng với một cá nhân hoặc nhóm người dựa trên các đặc điểm như chủng tộc, giới tính hoặc tôn giáo. Người học cần phân biệt rõ giữa việc "phân biệt để chọn lọc cái tốt" (tích cực) và "phân biệt để loại trừ/hạ thấp" (tiêu cực).

Ví dụ: discriminating practices (các hành vi phân biệt đối xử).

Phân biệt với các từ tương đồng

Để tránh nhầm lẫn, người học nên so sánh discriminating với discerning. Cả hai đều có nghĩa là "tinh tế" hoặc "sáng suốt", nhưng discerning hầu như luôn mang nghĩa tích cực. Trong khi đó, discriminating có phạm vi nghĩa rộng hơn và dễ gây hiểu lầm sang nghĩa "phân biệt đối xử" nếu không đặt trong ngữ cảnh rõ ràng. Đối với nghĩa tiêu cực, hãy sử dụng prejudiced nếu muốn nhấn mạnh vào định kiến cá nhân hơn là hành vi phân biệt đối xử mang tính hệ thống.

Lưu ý về ngữ pháp

Từ này thường đóng vai trò là tính từ bổ nghĩa cho danh từ. Khi chuyển sang dạng động từ discriminate, nó thường đi kèm với giới từ against (phân biệt đối xử chống lại ai đó) hoặc between (phân biệt giữa hai sự vật/sự việc).