calibration
calibration thường được hiểu là quá trình đối chiếu một thiết bị đo với một tiêu chuẩn chính xác để phát hiện và khắc phục sai số. Trong tiếng Việt, từ này được dịch phổ biến nhất là "hiệu chuẩn". Điểm mấu chốt của calibration là sự so sánh giữa giá trị đo được và giá trị thực tế của một mẫu chuẩn.
Phân biệt với các khái niệm tương tự
Người học dễ nhầm lẫn calibration với adjustment (điều chỉnh). Trong khi calibration là quá trình kiểm tra và xác định sai số, thì adjustment là hành động thực tế để sửa chữa sai số đó. Một thiết bị có thể được hiệu chuẩn để biết nó sai bao nhiêu, nhưng không nhất thiết phải được điều chỉnh nếu sai số nằm trong mức cho phép.
calibration: Kiểm tra xem thiết bị có đo đúng không (Ví dụ: Đối chiếu cân với quả cân chuẩn 1kg).
adjustment: Vặn nút hoặc thay đổi cài đặt để thiết bị đo đúng (Ví dụ: Xoay núm điều chỉnh để kim cân về đúng số 0).
Ngữ cảnh sử dụng đa dạng
Ngoài lĩnh vực kỹ thuật và đo lường, calibration còn được dùng theo nghĩa bóng trong tâm lý học hoặc giao tiếp xã hội, ám chỉ việc điều chỉnh hành vi hoặc thái độ cho phù hợp với hoàn cảnh hoặc kỳ vọng của người khác.
Trong kỹ thuật: calibration of a thermometer (hiệu chuẩn nhiệt kế).
Trong nghĩa bóng: calibration of expectations (điều chỉnh kỳ vọng cho thực tế hơn).
Về mặt ngữ pháp, đây là một danh từ không đếm được khi nói về quá trình chung, nhưng có thể trở thành danh từ đếm được khi nói về một lần thực hiện hiệu chuẩn cụ thể.
Ý nghĩa
Quá trình điều chỉnh một thiết bị đo lường để đảm bảo các kết quả đọc được chính xác và nhất quán với một tiêu chuẩn đã biết
"The technician performed a precise calibration of the scale using a certified weight."
Kỹ thuật viên đã thực hiện hiệu chuẩn chính xác chiếc cân bằng cách sử dụng một quả cân chuẩn.
Hành động điều chỉnh một quy trình, hệ thống hoặc hành vi để phù hợp với một mục tiêu cụ thể hoặc một tập hợp các thông số dự kiến
"The team spent weeks on the calibration of the algorithm to reduce false positives in the detection system."
Nhóm nghiên cứu đã dành nhiều tuần để tinh chỉnh thuật toán nhằm giảm thiểu các kết quả dương tính giả trong hệ thống phát hiện.