invalidate
invalidate mang nghĩa cốt lõi là làm cho một điều gì đó không còn giá trị, hiệu lực hoặc không còn đúng đắn. Tùy vào ngữ cảnh, từ này có thể được dùng trong lĩnh vực pháp lý, khoa học hoặc trong giao tiếp tâm lý xã hội.
Sắc thái sử dụng trong các ngữ cảnh khác nhau
Trong bối cảnh pháp lý hoặc hành chính, invalidate được dùng khi một văn bản, hợp đồng hoặc giấy tờ bị tuyên bố là vô hiệu do sai sót về thủ tục hoặc vi phạm điều khoản. Ví dụ: invalidate a contract (vô hiệu hóa một hợp đồng).
Trong khoa học và logic, từ này dùng để chỉ việc chứng minh một giả thuyết hoặc lập luận là sai. Nó mang tính khách quan và dựa trên bằng chứng. Khi so sánh với refute, invalidate nhấn mạnh vào việc làm cho lập luận đó trở nên không còn giá trị về mặt logic, trong khi refute tập trung vào việc bác bỏ bằng lập luận đối lập.
Trong tâm lý học và giao tiếp, invalidate (thường dùng là emotional invalidation) mô tả hành động phủ nhận, gạt bỏ hoặc coi thường cảm xúc của người khác, khiến họ cảm thấy trải nghiệm của mình là sai trái hoặc không quan trọng. Đây là một sắc thái hiện đại và rất phổ biến trong tiếng Anh giao tiếp hiện nay.
Lưu ý về từ vựng dễ nhầm lẫn
Người học cần phân biệt invalidate với nullify. Mặc dù cả hai đều có nghĩa là làm cho vô hiệu, nhưng nullify thường mang nghĩa triệt tiêu tác dụng hoặc làm cho một điều gì đó trở nên vô nghĩa (như trong thể thao hoặc các tác động vật lý), trong khi invalidate nhấn mạnh vào việc tước đi tính hợp pháp hoặc tính đúng đắn của đối tượng.
❌ invalidate the goal (không tự nhiên khi nói về bàn thắng bị hủy)
Đúng: nullify the goal (hủy bỏ bàn thắng)
❌ nullify the passport (ít dùng cho giấy tờ hành chính)
Đúng: invalidate the passport (làm cho hộ chiếu mất hiệu lực)
Ý nghĩa
Chứng minh rằng một lý thuyết, lập luận hoặc tuyên bố là sai hoặc không có cơ sở
New evidence from the laboratory was enough to invalidate the previous hypothesis.
Những bằng chứng mới từ phòng thí nghiệm đủ để bác bỏ giả thuyết trước đó.
Khiến cho một văn bản pháp lý, hợp đồng hoặc thỏa thuận không còn giá trị pháp lý hoặc không còn hiệu lực
The judge decided to invalidate the contract due to a lack of signatures.
Thẩm phán đã quyết định vô hiệu hóa hợp đồng do thiếu chữ ký.
Xem nhẹ hoặc bác bỏ cảm xúc, trải nghiệm hoặc suy nghĩ của ai đó là không quan trọng hoặc không chính xác
It is harmful to invalidate a child's emotions by telling them there is nothing to be sad about.
Việc phủ nhận cảm xúc của một đứa trẻ bằng cách nói với chúng rằng không có gì phải buồn là điều gây hại.
Khiến cho một chiếc vé, phiếu giảm giá hoặc thẻ thông hành không thể sử dụng được bằng cách đóng dấu hoặc đánh dấu lên đó
Please ensure the conductor invalidates your ticket before you board the train.
Vui lòng đảm bảo người soát vé đóng dấu hủy vé của bạn trước khi bạn lên tàu.