trance

trance mô tả một trạng thái tâm lý đặc biệt, nơi một người không còn hoàn toàn nhận thức được môi trường xung quanh. Trong tiếng Việt, từ này có thể được hiểu theo hai hướng chính: một là trạng thái tâm linh/y khoa (như thôi miên, thiền định sâu) và hai là trạng thái cảm xúc (bị mê hoặc, ngây ngất).

Sắc thái ý nghĩa và ngữ cảnh sử dụng

Khi dùng để chỉ trạng thái ý thức, trance mang tính chất tách biệt. Người trong trạng thái này thường phản ứng chậm hoặc không phản ứng với các kích thích bên ngoài. Ví dụ, trong thiền định hoặc thôi miên, trance là mục tiêu để đạt được sự tĩnh lặng tuyệt đối hoặc tiếp cận tiềm thức.

Khi dùng trong ngữ cảnh đời thường, trance diễn tả sự tập trung cao độ vào một điều gì đó đến mức quên hết mọi thứ xung quanh, tương tự như cảm giác "thẫn thờ" hoặc "mê mẩn".

Phân biệt với các từ tương tự

Cần phân biệt trance với coma (hôn mê). Trong khi coma là một trạng thái mất ý thức nghiêm trọng do tổn thương vật lý hoặc bệnh lý và không thể tự thoát ra, thì trance thường là trạng thái tạm thời, có thể được tạo ra một cách chủ động hoặc tự nhiên và người đó có thể tỉnh lại bình thường.

Một điểm lưu ý cho người học tiếng Việt là tránh nhầm lẫn trance với sự "mơ màng" thông thường. trance mang sắc thái sâu hơn, gần với sự "xuất thần" hoặc "nhập định".

Đúng: in a trance (trong trạng thái xuất thần/mê mẩn)
Sai: Sử dụng trance để mô tả việc buồn ngủ hoặc thiếu tập trung đơn thuần.

Đặc điểm ngữ pháp

Từ này thường được sử dụng như một danh từ không đếm được khi nói về trạng thái chung, nhưng có thể dùng như danh từ đếm được khi nói về một lần rơi vào trạng thái đó. Cấu trúc phổ biến nhất là fall into a trance (rơi vào trạng thái xuất thần) hoặc be in a trance (đang trong trạng thái mê mẩn).