sprain
sprain được sử dụng để mô tả một loại chấn thương cụ thể xảy ra khi các dây chằng (mô liên kết nối các xương tại khớp) bị kéo căng quá mức hoặc bị rách do một chuyển động xoắn hoặc trẹo đột ngột. Trong tiếng Việt, từ này tương ứng chính xác với khái niệm "bong gân".
Phân biệt với các chấn thương tương tự
Một sai lầm phổ biến mà người học tiếng Anh thường gặp là nhầm lẫn giữa sprain và strain. Mặc dù cả hai đều có thể dịch là "căng" hoặc "chấn thương" trong một số ngữ cảnh tiếng Việt, nhưng về mặt y khoa, chúng khác nhau hoàn toàn:
sprain: Chỉ tác động lên dây chằng (ligaments) tại các khớp (ví dụ: mắt cá chân, cổ tay).
strain: Chỉ tác động lên cơ (muscles) hoặc gân (tendons). Ví dụ, khi bạn nâng một vật quá nặng và cảm thấy đau ở vùng thắt lưng, đó là strain chứ không phải sprain.
Ví dụ minh họa:
Đúng: I sprained my ankle while hiking (Tôi bị bong gân mắt cá chân khi đi leo núi) - vì mắt cá chân là một khớp có dây chằng.
Sai: I sprained my hamstring (Tôi bị bong gân cơ gân kheo) - vì gân kheo là cơ/gân, trường hợp này phải dùng strained.
Cách sử dụng trong câusprain có thể đóng vai trò là cả động từ và danh từ. Khi là động từ, nó thường được dùng ở dạng phản thân hoặc đi kèm với bộ phận cơ thể bị thương.
Dạng động từ: to sprain something (làm bong gân cái gì đó) hoặc to get/have a sprain (bị bong gân).
Dạng danh từ: a sprain (một vết bong gân).
Khi mô tả mức độ nghiêm trọng, người ta thường dùng các tính từ như mild (nhẹ), severe (nghiêm trọng) hoặc grade 1/2/3 để phân loại vết bong gân.
Ý nghĩa
Làm trẹo hoặc xoắn mạnh các dây chằng của một khớp, gây đau và sưng
He managed to sprain his ankle while jogging on the uneven trail.
Anh ấy đã vô tình làm bong gân mắt cá chân khi chạy bộ trên con đường mòn gồ ghề.
Chịu một chấn thương do bị trẹo hoặc xoắn các dây chằng của khớp
She sprained during the final lap of the race.
Cô ấy đã bị bong gân trong vòng chạy cuối cùng của cuộc đua.
Một chấn thương gây ra bởi việc xoắn hoặc trẹo khớp đột ngột, dẫn đến việc kéo căng hoặc rách dây chằng
The doctor confirmed that the pain in her wrist was a severe sprain.
Bác sĩ xác nhận rằng cơn đau ở cổ tay cô ấy là một vết bong gân nghiêm trọng.