intolerable
intolerable được sử dụng để mô tả một tình huống, cảm giác hoặc hành vi đạt đến mức độ cực đoan, khiến một người không còn khả năng chịu đựng hoặc chấp nhận được nữa. Từ này mang sắc thái mạnh mẽ hơn nhiều so với unpleasant (không dễ chịu) hay difficult (khó khăn), nhấn mạnh vào sự bế tắc và cảm giác bị áp đảo bởi một tác động tiêu cực.
Sắc thái ý nghĩa và ngữ cảnh sử dụng
Trong tiếng Việt, intolerable thường được dịch là "không thể chịu nổi". Tuy nhiên, cần phân biệt rõ ngữ cảnh để sử dụng chính xác:
Khi nói về cảm giác vật lý hoặc môi trường: Nó mô tả những điều gây đau đớn hoặc khó chịu cực độ. Ví dụ: intolerable heat (cái nóng không thể chịu nổi) hoặc intolerable pain (cơn đau không thể chịu đựng được).
Khi nói về hành vi hoặc tình huống xã hội: Nó ám chỉ những điều vi phạm tiêu chuẩn đạo đức, quy tắc hoặc sự kiên nhẫn của con người. Ví dụ: intolerable behavior (hành vi không thể chấp nhận được).
Một điểm quan trọng là người học cần phân biệt intolerable với unbearable. Mặc dù hai từ này thường xuyên được dùng thay thế cho nhau, nhưng unbearable thiên về cảm xúc cá nhân và sự đau đớn về mặt tinh thần/thể xác, trong khi intolerable thường mang tính khách quan hơn, ám chỉ một tiêu chuẩn hoặc giới hạn mà tại đó điều gì đó trở nên không thể chấp nhận được.
Các lỗi thường gặp và lưu ý
Một sai lầm phổ biến của người Việt là nhầm lẫn giữa intolerable (tính từ mô tả sự việc) và intolerant (tính từ mô tả tính cách con người).
intolerable: dùng cho sự vật/sự việc (ví dụ: một tiếng ồn không thể chịu nổi).
intolerant: dùng cho người thiếu bao dung, không chấp nhận quan điểm khác biệt (ví dụ: một người không khoan dung với tôn giáo khác).
❌ Sai: He is an intolerable person (Nếu ý bạn muốn nói anh ấy là người hẹp hòi/không khoan dung).
✅ Đúng: He is an intolerant person (Anh ấy là một người không khoan dung).
✅ Đúng: His arrogance is intolerable (Sự kiêu ngạo của anh ta là không thể chịu nổi).
Về mặt ngữ pháp, intolerable là một tính từ và thường đứng trước danh từ hoặc đứng sau động từ liên kết như be hoặc become.
Ý nghĩa
Quá tệ, khó chịu hoặc khắc nghiệt đến mức không thể chịu đựng hoặc chấp nhận được
The heat in the desert became absolutely intolerable by noon.
Cái nóng ở sa mạc trở nên hoàn toàn không thể chịu nổi vào buổi trưa.