dysfunctional

dysfunctional được sử dụng để mô tả một hệ thống, một tổ chức hoặc một mối quan hệ không vận hành đúng cách hoặc không đạt được mục đích vốn có. Trong tiếng Việt, tùy vào ngữ cảnh mà từ này có thể được dịch là "trục trặc" hoặc "rối loạn".

Sắc thái ý nghĩa và ngữ cảnh sử dụng

Khi nói về máy móc, quy trình hoặc hệ thống kỹ thuật, dysfunctional mang nghĩa là "trục trặc", ám chỉ việc một bộ phận nào đó không hoạt động bình thường, gây cản trở cho toàn bộ hệ thống. Ví dụ, một quy trình làm việc bị dysfunctional là quy trình kém hiệu quả, gây lãng phí thời gian và không mang lại kết quả.

Tuy nhiên, khi áp dụng vào tâm lý học và xã hội học, đặc biệt là trong cụm từ dysfunctional family, từ này được dịch là "rối loạn". Ở đây, nó không chỉ đơn thuần là sự thiếu hụt kỹ năng giao tiếp mà là sự hiện diện của các mô hình hành vi độc hại, bất ổn hoặc không lành mạnh (như bạo lực, bỏ bê hoặc kiểm soát quá mức), khiến các thành viên trong gia đình không nhận được sự hỗ trợ cảm xúc cần thiết.

Phân biệt với các từ tương đồng

Người học cần phân biệt dysfunctional với broken hoặc malfunctioning để tránh nhầm lẫn:

malfunctioning: Thường dùng cho lỗi kỹ thuật thuần túy, mang tính tạm thời hoặc vật lý (ví dụ: một chiếc máy in bị hỏng hóc). Trong khi đó, dysfunctional thường mô tả một trạng thái hỏng hóc mang tính hệ thống hoặc cấu trúc lâu dài.
broken: Có nghĩa là "bị vỡ" hoặc "bị hỏng" hoàn toàn. Một hệ thống dysfunctional có thể vẫn đang chạy, nhưng chạy một cách sai lệch và không hiệu quả, thay vì ngừng hoạt động hoàn toàn như broken.

Lưu ý về ngữ pháp

dysfunctional là một tính từ. Khi sử dụng, hãy lưu ý rằng trong bối cảnh tâm lý học, nó thường đi kèm với các danh từ chỉ đơn vị xã hội như family (gia đình), relationship (mối quan hệ) hoặc organization (tổ chức).