entitlement

entitlement là một từ có hai sắc thái ý nghĩa hoàn toàn trái ngược nhau tùy vào ngữ cảnh, điều mà người học tiếng Anh cần đặc biệt lưu ý để tránh gây hiểu lầm trong giao tiếp.

Sắc thái tích cực và pháp lý

Trong ngữ cảnh chính thức, hành chính hoặc pháp luật, entitlement mang nghĩa là quyền lợi hợp pháp. Đây là quyền được hưởng một điều gì đó (như trợ cấp, bảo hiểm, hoặc quyền lợi về nhà ở) dựa trên luật pháp hoặc quy định của một tổ chức. Khi dùng với nghĩa này, từ này mang tính khách quan và trung lập.

Ví dụ: housing entitlement (quyền lợi về nhà ở).

Sắc thái tiêu cực và tâm lý

Ngược lại, trong ngữ cảnh tâm lý học hoặc giao tiếp xã hội, entitlement (thường dùng trong cụm sense of entitlement) mô tả một tâm lý đặc quyền. Đây là thái độ tự cao, tin rằng mình mặc nhiên xứng đáng được đối xử đặc biệt, được ưu tiên hoặc nhận được những lợi ích mà không cần phải nỗ lực hay xứng đáng với điều đó. Trong trường hợp này, từ này mang hàm ý chỉ trích và tiêu cực.

Ví dụ: a sense of entitlement (tâm lý đặc quyền).

Phân biệt với các từ tương tự

Người học cần phân biệt rõ entitlement với right (quyền). Trong khi right là một khái niệm rộng về quyền cơ bản của con người (ví dụ: quyền tự do ngôn luận), thì entitlement thường gắn liền với những lợi ích cụ thể, có thể định lượng được hoặc được quy định bởi một hệ thống quản lý.

Một sai lầm phổ biến là dịch entitlement một cách máy móc là "quyền" trong mọi trường hợp. Nếu bạn nói một người có entitlement trong một cuộc tranh luận về tính cách, bạn không hề khen họ có quyền lợi, mà đang ám chỉ họ là kẻ kiêu ngạo và đòi hỏi quá đáng.