costly
costly không chỉ đơn thuần nói về giá tiền cao mà còn mang sắc thái nhấn mạnh vào sự tổn thất hoặc hệ lụy tiêu cực. Khi dùng để chỉ vật chất, nó mô tả những thứ tốn kém, đắt đỏ, thường gợi cảm giác chi phí này là quá cao hoặc không xứng đáng. Khi dùng trong ngữ cảnh trừu tượng, costly ám chỉ những sai lầm hoặc quyết định gây ra hậu quả nghiêm trọng, khiến người thực hiện phải trả giá đắt về mặt tinh thần, sức khỏe hoặc uy tín.
Phân biệt với các từ tương đương
Người học tiếng Anh thường nhầm lẫn costly với expensive. Mặc dù cả hai đều dịch là "đắt", nhưng có sự khác biệt tinh tế về sắc thái:
expensive: Là từ trung tính, dùng để chỉ mức giá cao của một món hàng (ví dụ: một chiếc xe hơi đắt tiền). Nó đơn thuần là mô tả giá trị thị trường.
costly: Mang hàm ý tiêu cực hơn, nhấn mạnh vào sự "tốn kém" hoặc "gây thiệt hại". Một sai lầm được gọi là costly mistake (sai lầm đắt giá) chứ không bao giờ là expensive mistake.
Ví dụ:
Đúng: The company made a costly error in judgment. (Công ty đã mắc một sai lầm đắt giá trong việc đánh giá.)
Sai: The company made an expensive error in judgment.
Cách dùng trong các ngữ cảnh khác nhau
Trong tiếng Việt, tùy vào đối tượng được nhắc đến mà costly sẽ được dịch linh hoạt để giữ đúng sắc thái:
Khi nói về tài chính: Dùng "tốn kém" hoặc "đắt đỏ". Ví dụ: The renovation proved to be more costly than expected. (Việc cải tạo hóa ra tốn kém hơn dự kiến.)
Khi nói về hậu quả: Dùng "trả giá đắt" hoặc "đắt giá". Ví dụ: A costly victory. (Một chiến thắng phải trả giá đắt.)
Về mặt ngữ pháp, costly là một tính từ và có thể đứng trước danh từ hoặc đứng sau động từ liên kết. Cần lưu ý rằng dù có đuôi -ly, nó không phải là trạng từ mà là một tính từ mô tả đặc điểm của sự vật hoặc sự việc.
Ý nghĩa
Có giá cao hoặc đòi hỏi một số tiền lớn để mua hoặc duy trì
"The company invested in a costly new marketing campaign."
Công ty đã đầu tư vào một chiến dịch tiếp thị mới đắt đỏ.
Dẫn đến một tổn thất, sự hy sinh lớn hoặc một sai lầm nghiêm trọng
"The defender's error proved costly, leading to the opposing team's winning goal."
Sai lầm của hậu vệ đã tỏ ra đắt giá, dẫn đến bàn thắng quyết định của đội đối phương.