equinox

equinox là một thuật ngữ thiên văn học dùng để chỉ thời điểm mặt trời nằm chính xác trên đường xích đạo, khiến cho thời gian ban ngày và ban đêm có độ dài gần như bằng nhau trên toàn thế giới. Trong tiếng Việt, từ này được dịch là "điểm phân".

Sự phân biệt về ngữ nghĩa

Người học cần lưu ý rằng equinox không chỉ đơn thuần là một ngày trong lịch, mà là một hiện tượng thiên văn cụ thể. Có hai điểm phân trong một năm: điểm phân xuân (vernal equinox) và điểm phân thu (autumnal equinox).

Một sai lầm phổ biến là nhầm lẫn giữa equinox (điểm phân) và solstice (điểm chí). Trong khi equinox biểu thị sự cân bằng giữa ngày và đêm, thì solstice lại biểu thị những thời điểm cực đoan nhất trong năm: ngày dài nhất (hạ chí) hoặc đêm dài nhất (đông chí).

Ví dụ đúng: The spring equinox occurs around March 20th. (Điểm phân xuân xảy ra vào khoảng ngày 20 tháng 3.)
Ví dụ sai: Sử dụng equinox để nói về ngày ngắn nhất trong năm (phải dùng winter solstice).

Cách dùng trong ngữ cảnh

Trong giao tiếp thông thường, equinox ít khi được sử dụng trừ khi thảo luận về thời tiết, mùa màng hoặc thiên văn học. Khi dịch sang tiếng Việt, tùy vào ngữ cảnh mà bạn có thể dùng "điểm phân" (mang tính học thuật) hoặc mô tả là "ngày xuân phân/thu phân" để tự nhiên hơn trong văn nói.

Từ này là một danh từ đếm được, vì vậy bạn có thể sử dụng mạo từ the hoặc an tùy theo cấu trúc câu. Tuy nhiên, vì mỗi năm chỉ có hai điểm phân cụ thể, người ta thường dùng the khi nhắc đến một điểm phân xác định.