caprice

caprice mô tả một sự thay đổi bất ngờ, đột ngột trong tâm trạng hoặc hành vi mà không có lý do chính đáng hay sự chuẩn bị trước. Từ này mang sắc thái nhấn mạnh vào tính chất khó đoán và sự thiếu ổn định của đối tượng. Trong tiếng Việt, caprice thường được dịch là "sự tùy hứng" hoặc "sự thất thường", nhưng nó mang hàm ý tiêu cực hơn so với việc đơn thuần là làm theo sở thích. Nó gợi lên hình ảnh một người hành động theo cảm xúc nhất thời, khiến những người xung quanh cảm thấy bất an hoặc khó thích nghi.

Phân biệt với các từ tương tự

Người học cần phân biệt caprice với whim. Mặc dù cả hai đều dịch là "sự tùy hứng", nhưng whim thường nhẹ nhàng hơn, ám chỉ một ý muốn chợt nảy ra mang tính vui vẻ hoặc kỳ quặc nhưng không gây ảnh hưởng lớn. Ngược lại, caprice thường gắn liền với tính cách thất thường, đôi khi là sự độc đoán hoặc thiếu kiểm soát trong cảm xúc.

whim: Một ý muốn chợt nảy ra (ví dụ: mua một chiếc mũ kỳ lạ chỉ vì thích).
caprice: Một sự thay đổi tâm trạng đột ngột và khó lường (ví dụ: một vị sếp thay đổi toàn bộ kế hoạch dự án chỉ vì một cơn nóng nảy nhất thời).

Lưu ý về ngữ cảnh sử dụng

Trong tiếng Anh, caprice có thể được dùng như một danh từ để chỉ hành động cụ thể hoặc đặc điểm tính cách của một người. Khi mô tả một người có nhiều caprice, ta thường dùng tính từ capricious (thất thường).

Một sai lầm phổ biến của người Việt là nhầm lẫn giữa "sự tùy hứng" mang nghĩa tích cực (sáng tạo, tự do) với caprice. Hãy nhớ rằng caprice hầu như luôn ám chỉ sự thiếu nhất quán và thiếu lý trí.

❌ Sử dụng caprice để khen ngợi sự linh hoạt trong công việc.
✅ Sử dụng caprice để phàn nàn về một quyết định thiếu căn cứ: The decision was a mere caprice (Quyết định đó chỉ là một sự tùy hứng nhất thời).

Về mặt ngữ pháp, caprice là một danh từ đếm được, vì vậy bạn có thể sử dụng mạo từ a hoặc chuyển sang số nhiều caprices khi nói về nhiều lần thay đổi tâm trạng khác nhau.