royalty
royalty là một từ đa nghĩa với hai nhóm nghĩa hoàn toàn khác biệt, dễ gây nhầm lẫn cho người học nếu không phân biệt rõ ngữ cảnh sử dụng.
Sắc thái về địa vị và quyền lực
Khi dùng để chỉ những người trong gia đình hoàng gia hoặc các đặc tính liên quan đến vua chúa, royalty mang sắc thái trang trọng, tôn quý và quyền uy. Nó không chỉ chỉ một cá nhân mà thường ám chỉ cả một tầng lớp hoặc trạng thái của sự cao quý. Ví dụ, khi nói về một sự kiện có sự tham gia của royalty, người ta đang nhấn mạnh vào sự hiện diện của các thành viên hoàng tộc.
Sắc thái về tài chính và bản quyền
Trong ngữ cảnh kinh doanh, luật pháp và nghệ thuật, royalty mang nghĩa là tiền bản quyền. Đây là khoản phí trả cho chủ sở hữu quyền sở hữu trí tuệ (tác giả, nhạc sĩ, nhà phát minh) mỗi khi tác phẩm của họ được sử dụng hoặc bán ra. Cần lưu ý rằng royalty ở đây không phải là một khoản thanh toán một lần duy nhất mà thường là một tỷ lệ phần trăm doanh thu được trả định kỳ.
Phân biệt với các từ dễ nhầm lẫn
Người học cần phân biệt rõ royalty (tiền bản quyền) với copyright (quyền tác giả). Trong khi copyright là quyền pháp lý để kiểm soát việc sử dụng tác phẩm, thì royalty là số tiền thực tế mà người nắm giữ quyền đó nhận được.
❌ Sai: I received a copyright for my book. (Tôi nhận được một quyền tác giả cho cuốn sách của mình - sai về logic tài chính).
✅ Đúng: I received royalty payments for my book. (Tôi nhận được các khoản tiền bản quyền cho cuốn sách của mình).
Về mặt ngữ pháp, khi chỉ hoàng gia, royalty thường được dùng như một danh từ tập hợp không đếm được. Khi chỉ tiền bản quyền, nó có thể dùng ở dạng số ít hoặc số nhiều tùy thuộc vào việc đề cập đến khái niệm chung hay các khoản thanh toán cụ thể.
Ý nghĩa
Địa vị, quyền lực hoặc phẩm giá gắn liền với việc là vua, nữ hoàng hoặc thành viên của một gia đình hoàng gia
"The coronation ceremony was a grand display of royalty."
Lễ đăng quang là một sự phô diễn vương quyền hoành tráng.
Những người có nguồn gốc hoặc địa vị hoàng gia, được xem như một nhóm tập thể
"The event was attended by members of the royalty from several European nations."
Sự kiện có sự tham dự của các thành viên hoàng gia từ một vài quốc gia châu Âu.
Một khoản tiền trả cho tác giả, nhà phát minh hoặc nghệ sĩ biểu diễn cho quyền sử dụng tác phẩm hoặc sản phẩm của họ
"The novelist earns a significant royalty on every copy of the book sold."
Nhà tiểu thuyết kiếm được một khoản tiền bản quyền đáng kể trên mỗi bản sách được bán ra.