mesosphere
mesosphere là một thuật ngữ chuyên ngành địa chất và khí tượng học, dùng để chỉ tầng trung lưu của bầu khí quyển. Điểm đặc trưng quan trọng nhất của tầng này là nhiệt độ giảm dần theo độ cao, khiến nó trở thành vùng lạnh nhất trong toàn bộ khí quyển Trái Đất. Khi dịch sang tiếng Việt, cần đảm bảo sử dụng chính xác thuật ngữ "tầng trung lưu" để phân biệt với các tầng khác như "tầng đối lưu" (troposphere) hay "tầng bình lưu" (stratosphere).
Phân biệt với các tầng khí quyển
Người học cần lưu ý sự khác biệt về đặc điểm vật lý giữa mesosphere và các tầng xung quanh để tránh nhầm lẫn trong ngữ cảnh khoa học:
mesosphere (tầng trung lưu): Nhiệt độ giảm dần khi lên cao, là nơi các thiên thạch bị đốt cháy.
stratosphere (tầng bình lưu): Nằm dưới tầng trung lưu, nơi có tầng ozone và nhiệt độ tăng dần theo độ cao.
thermosphere (tầng nhiệt): Nằm trên tầng trung lưu, nơi nhiệt độ tăng mạnh trở lại.
Lưu ý về thuật ngữ và ngữ cảnh
Trong tiếng Việt, từ "trung lưu" thường được dùng phổ biến trong cụm từ "tầng lớp trung lưu" (chỉ địa vị kinh tế - xã hội). Tuy nhiên, trong ngữ cảnh thiên văn học hoặc khí tượng học, mesosphere chỉ duy nhất một lớp vật lý của bầu khí quyển. Do đó, khi gặp từ này trong các văn bản khoa học, tuyệt đối không nhầm lẫn sang ý nghĩa về kinh tế xã hội.
Đúng: "Các thiên thạch thường bốc cháy trong mesosphere." (Tầng trung lưu)
Sai: Sử dụng mesosphere để mô tả một nhóm người có thu nhập trung bình.
Đặc điểm ngữ phápmesosphere là một danh từ đếm được nhưng thường được sử dụng ở dạng số ít với mạo từ xác định the (the mesosphere) vì đây là một thực thể duy nhất và xác định trong cấu trúc của Trái Đất.
Ý nghĩa
Lớp khí quyển của Trái Đất nằm trên tầng bình lưu và dưới tầng nhiệt, đặc trưng bởi sự giảm nhiệt độ khi độ cao tăng dần
The mesosphere is the region where most meteors burn up upon entry into the atmosphere.
Tầng trung lưu là vùng mà hầu hết các thiên thạch bị đốt cháy khi đi vào bầu khí quyển.