bacteriophage
bacteriophage là một thuật ngữ chuyên ngành sinh học, dùng để chỉ các virus có khả năng tấn công và tiêu diệt vi khuẩn. Trong tiếng Việt, thuật ngữ này được dịch chính xác là "thực khuẩn thể", trong đó "thực" (ăn) và "khuẩn" (vi khuẩn) mô tả đúng bản chất sinh học của chúng là "kẻ ăn vi khuẩn".
Sắc thái sử dụng và ngữ cảnh
Từ này chủ yếu được sử dụng trong các văn bản khoa học, y sinh hoặc nghiên cứu di truyền. Khi sử dụng, người học cần phân biệt rõ giữa bacteriophage và virus nói chung. Trong khi virus là một nhóm rộng bao gồm cả những loại gây bệnh cho người, động vật và thực vật, thì bacteriophage chỉ tập trung vào những loại virus chuyên biệt nhắm vào vi khuẩn.
Một điểm quan trọng trong ứng dụng thực tế là "liệu pháp thực khuẩn thể" (phage therapy), một phương pháp thay thế cho kháng sinh để điều trị các bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn kháng thuốc. Khi dịch hoặc viết về chủ đề này, hãy đảm bảo sử dụng cụm từ "thực khuẩn thể" để duy trì tính chuyên nghiệp và chính xác về mặt học thuật.
Lưu ý về thuật ngữ và cách dùng
Trong giao tiếp không chính thức hoặc trong các tài liệu khoa học rút gọn, từ này thường được gọi tắt là phage. Tuy nhiên, trong các bài luận hoặc báo cáo y khoa chính thức, việc sử dụng đầy đủ bacteriophage sẽ trang trọng hơn.
Đúng: bacteriophage (thực khuẩn thể) được dùng để tiêu diệt vi khuẩn.
Sai: Sử dụng bacteriophage để mô tả virus gây cúm hoặc sởi ở người (vì những loại này không tấn công vi khuẩn).
Về mặt ngữ pháp, đây là một danh từ đếm được. Khi nói về một nhóm các loại thực khuẩn thể khác nhau, hãy sử dụng dạng số nhiều bacteriophages.
Used to count individual viral particles or different species of phages used in a study.
Ý nghĩa
Một loại virus ký sinh vi khuẩn bằng cách xâm nhiễm và thường là tiêu diệt vi khuẩn đó
The scientists used a specific bacteriophage to target and eliminate the antibiotic-resistant bacteria in the sample.
Các nhà khoa học đã sử dụng một loại thực khuẩn thể đặc hiệu để nhắm mục tiêu và loại bỏ các vi khuẩn kháng kháng sinh trong mẫu thử.