nonhuman

nonhuman được sử dụng để chỉ bất kỳ thực thể nào không thuộc loài người. Trong các văn bản khoa học, đặc biệt là sinh học và tâm lý học, từ này thường được dùng để mô tả các loài động vật (như linh trưởng) nhằm tạo ra sự phân biệt rõ ràng với con người khi nghiên cứu về hành vi hoặc nhận thức. Ngoài ra, trong bối cảnh hiện đại như khoa học viễn tưởng hoặc công nghệ, nonhuman có thể bao gồm cả trí tuệ nhân tạo, rô-bốt hoặc các sinh vật ngoài hành tinh.

Sự khác biệt về sắc thái

Người học cần phân biệt nonhuman với inhuman. Trong khi nonhuman là một thuật ngữ mang tính mô tả khách quan về mặt sinh học hoặc bản chất (không phải con người), thì inhuman lại mang nghĩa tiêu cực, dùng để chỉ những hành động tàn ác, thiếu lòng trắc ẩn hoặc không có tính người.

Đúng: nonhuman primates (các loài linh trưởng phi nhân loại) - mô tả đặc điểm sinh học.
Sai: inhuman primates - điều này sẽ ám chỉ những loài linh trưởng tàn ác, điều này thường không hợp lý trong ngữ cảnh khoa học.

Lưu ý về ngữ cảnh sử dụng

Khi dịch sang tiếng Việt, tùy vào ngữ cảnh mà nonhuman có thể được dịch là "phi nhân loại" (trang trọng, khoa học) hoặc "không phải con người" (phổ thông). Trong các nghiên cứu chuyên sâu, cụm từ "thực thể phi nhân loại" thường được dùng để bao quát cả những đối tượng không có sự sống nhưng có trí tuệ như AI.

Ví dụ: nonhuman intelligence (trí tuệ phi nhân loại) dùng để chỉ trí thông minh của động vật hoặc máy móc.

Về mặt ngữ pháp, nonhuman có thể đóng vai trò là một tính từ bổ nghĩa cho danh từ hoặc một danh từ chỉ một nhóm đối tượng. Khi dùng làm tính từ, nó luôn đứng trước danh từ mà nó mô tả.