incapacity
incapacity mô tả trạng thái thiếu hụt khả năng, năng lực hoặc quyền hạn để thực hiện một hành động cụ thể. Tùy vào ngữ cảnh, từ này mang sắc thái khác nhau giữa y tế, pháp lý và đời sống thường ngày.
Sắc thái sử dụng và phân biệt
Trong ngữ cảnh y tế và thể chất, incapacity nhấn mạnh vào việc một cơ thể không còn khả năng vận hành bình thường do bệnh tật hoặc chấn thương. Nó khác với disability (khuyết tật) ở chỗ incapacity thường tập trung vào kết quả là "không thể làm được việc gì đó", trong khi disability mô tả một tình trạng khiếm khuyết lâu dài hoặc vĩnh viễn.
Trong lĩnh vực pháp lý, incapacity là một thuật ngữ chuyên môn chỉ việc một cá nhân không đủ điều kiện về mặt tâm thần hoặc pháp lý để tự đưa ra quyết định hoặc ký kết hợp đồng. Đây là một trạng thái pháp lý chính thức, khác với sự "không đủ khả năng" thông thường trong giao tiếp.
Khi nói về quyền lực hoặc kỹ năng, incapacity gợi lên sự bất lực hoặc thiếu hụt năng lực cần thiết để giải quyết một vấn đề. Trong trường hợp này, nó gần nghĩa với incompetence, nhưng incapacity thường mang tính khách quan hơn (do hoàn cảnh hoặc bản chất), còn incompetence thường mang hàm ý tiêu cực về việc thiếu kỹ năng do kém cỏi.
Lưu ý về cách dùng
Đúng: legal incapacity (mất năng lực hành vi dân sự) - dùng trong văn bản luật.
Đúng: physical incapacity (mất khả năng vận động/thể chất) - dùng trong y tế.
Sai: Tránh dùng incapacity để mô tả việc một người đơn giản là "không biết" làm một việc gì đó do chưa học; thay vào đó hãy dùng unable to hoặc lack of skill.
Từ này là một danh từ không đếm được khi nói về trạng thái chung, nhưng có thể được dùng như danh từ đếm được trong một số văn bản pháp lý cụ thể để chỉ các loại mất năng lực khác nhau.
Ý nghĩa
Trạng thái thiếu khả năng về thể chất hoặc tinh thần để thực hiện một nhiệm vụ hoặc chức năng cụ thể
"His sudden incapacity to walk left him dependent on a wheelchair."
Việc đột ngột mất khả năng đi lại khiến anh ấy phải phụ thuộc vào xe lăn.
Một tình trạng pháp lý khi một người được coi là không có khả năng tự quản lý công việc cá nhân hoặc ký kết hợp đồng ràng buộc do bệnh tâm thần hoặc độ tuổi
"The court ruled that the patient's mental incapacity required the appointment of a legal guardian."
Tòa án phán quyết rằng tình trạng mất năng lực hành vi về mặt tâm thần của bệnh nhân yêu cầu phải chỉ định một người giám hộ hợp pháp.