retard

retard mang nghĩa cơ bản là làm chậm lại hoặc cản trở một quá trình, sự phát triển hoặc một chuyển động vật lý. Trong các ngữ cảnh kỹ thuật hoặc khoa học, từ này được dùng một cách khách quan để mô tả việc trì hoãn một phản ứng hóa học hoặc làm chậm tốc độ cháy của vật liệu. Ví dụ, trong xây dựng, người ta sử dụng chất làm chậm (retarder) để bê tông không đông kết quá nhanh.

Cảnh báo về sắc thái và rủi ro sử dụng

Điều cực kỳ quan trọng mà người học tiếng Anh cần lưu ý là khi retard được sử dụng như một danh từ để chỉ người, nó trở thành một thuật ngữ cực kỳ xúc phạm và miệt thị (slur) đối với những người khuyết tật trí tuệ. Trong tiếng Anh hiện đại, việc sử dụng từ này để gọi người khác là không thể chấp nhận được trong mọi môi trường giao tiếp chuyên nghiệp và xã hội.

❌ Không dùng: He is a retard. (Đây là câu xúc phạm nặng nề).
✅ Thay thế bằng: person with an intellectual disability (người khuyết tật trí tuệ).

Phân biệt với các từ tương tự

Khi muốn diễn đạt ý "làm chậm", bạn có thể cân nhắc các từ khác tùy vào ngữ cảnh để tránh gây hiểu lầm hoặc để diễn đạt tự nhiên hơn:

delay: Thường dùng cho việc trì hoãn thời gian bắt đầu hoặc hoàn thành một sự kiện (ví dụ: chuyến bay bị hoãn).
hinder hoặc impede: Dùng khi muốn nói về việc gây khó khăn, cản trở ai đó đạt được mục đích hoặc làm chậm tiến độ công việc.
slow down: Cách nói thông dụng và trung lập nhất để chỉ việc giảm tốc độ.

Về mặt ngữ pháp, khi đóng vai trò là động từ, retard là một ngoại động từ, đòi hỏi một tân ngữ đi kèm để chỉ rõ đối tượng bị làm chậm lại.