sprocket

sprocket là một thuật ngữ kỹ thuật chuyên biệt dùng để chỉ một bánh xe có răng, được thiết kế đặc biệt để khớp với các mắt xích của một sợi xích nhằm truyền lực hoặc chuyển động. Trong tiếng Việt, từ này thường được dịch là "nhông" hoặc "nhông xích".

Phân biệt với các loại bánh răng khác

Một sai lầm phổ biến mà người học tiếng Anh thường gặp là nhầm lẫn giữa sprocket và gear. Mặc dù cả hai đều là bánh xe có răng, nhưng cơ chế hoạt động của chúng hoàn toàn khác nhau:

sprocket: Chỉ dùng để truyền động thông qua một sợi xích (chain). Răng của sprocket không khớp trực tiếp với một bánh xe khác mà khớp vào các khe của xích. Ví dụ điển hình là nhông xích xe đạp hoặc nhông sên xe máy.
gear: Là bánh răng truyền động trực tiếp bằng cách khớp các răng của nó với răng của một bánh răng khác. Đây là cơ chế thường thấy trong hộp số ô tô hoặc đồng hồ cơ.

Vì vậy, nếu bạn nói về hệ thống xích, hãy dùng sprocket; nếu nói về hệ thống bánh răng khớp nhau, hãy dùng gear.

Ngữ cảnh sử dụng và lưu ý

Trong thực tế, sprocket xuất hiện nhiều nhất trong các lĩnh vực cơ khí, vận tải và công nghiệp. Khi dịch sang tiếng Việt, tùy vào vùng miền mà bạn có thể dùng từ "nhông" (phổ biến ở miền Nam) hoặc "đĩa xích" (phổ biến hơn trong văn phong kỹ thuật miền Bắc).

Đúng: The bicycle chain slipped off the rear sprocket (Xích xe đạp bị tuột khỏi nhông sau).
Sai: Sử dụng gear khi đang mô tả một bánh xe khớp với xích.

Về mặt ngữ pháp, sprocket là một danh từ đếm được. Bạn có thể sử dụng nó ở dạng số ít hoặc số nhiều tùy thuộc vào số lượng bánh nhông trong hệ thống truyền động mà bạn đang mô tả.