narcissist

narcissist dùng để chỉ một người có niềm tin thái quá vào giá trị của bản thân, thường đi kèm với nhu cầu được ngưỡng mộ và thiếu sự thấu cảm đối với người khác. Trong tiếng Việt, từ này thường được dịch là "kẻ tự phụ" hoặc "người ái kỷ". Cần lưu ý rằng trong bối cảnh tâm lý học, narcissist có thể ám chỉ một người mắc "rối loạn nhân cách ái kỷ" (narcissistic personality disorder), một tình trạng bệnh lý nghiêm trọng hơn là sự tự tin thông thường.

Phân biệt với các khái niệm tương tự

Người học tiếng Anh dễ nhầm lẫn narcissist với những từ chỉ sự tự tin hoặc kiêu ngạo khác. Tuy nhiên, sắc thái của narcissist mang tính tiêu cực và cực đoan hơn:

confident: Chỉ sự tự tin lành mạnh, tin vào khả năng của bản thân dựa trên thực tế.
conceited: Chỉ sự kiêu ngạo, tự mãn về thành tích hoặc ngoại hình, nhưng không nhất thiết phải có nhu cầu ám ảnh về việc được người khác tôn sùng như narcissist.
vain: Tập trung nhiều vào vẻ bề ngoài hoặc sự phù phiếm, trong khi narcissist bao hàm cả sự thao túng tâm lý và coi mình là trung tâm của vũ trụ.

Ví dụ: Một người vain có thể dành cả ngày để trang điểm, nhưng một narcissist sẽ yêu cầu mọi người trong phòng phải khen ngợi vẻ đẹp của họ và cảm thấy tức giận nếu không nhận được sự chú ý đó.

Lưu ý về cách sử dụng và ngữ cảnh

Khi sử dụng narcissist, hãy cẩn trọng vì đây là một từ mang tính chỉ trích mạnh mẽ. Trong giao tiếp chuyên nghiệp, việc gọi ai đó là narcissist có thể bị coi là một lời buộc tội về mặt tâm lý thay vì chỉ là một nhận xét về tính cách.

Đúng: He is such a narcissist that he only talks about his own achievements. (Anh ta là một kẻ tự phụ đến mức chỉ nói về những thành tựu của chính mình.)
Sai: Sử dụng narcissist để mô tả một người đơn giản là tự tin vào năng lực làm việc của họ.

Về mặt ngữ pháp, narcissist là một danh từ đếm được. Khi muốn mô tả tính chất này dưới dạng tính từ, hãy sử dụng narcissistic.