septum

septum là một thuật ngữ chuyên ngành y sinh và giải phẫu, dùng để chỉ một vách ngăn vật lý chia tách hai khoang hoặc hai kênh trong cơ thể. Trong tiếng Việt, từ này được dịch nhất quán là "vách ngăn". Điểm quan trọng cần lưu ý là septum không dùng để chỉ các loại vách ngăn nhân tạo trong xây dựng hay kiến trúc (như tường ngăn phòng), mà chỉ dành riêng cho cấu trúc sinh học. Phân biệt ngữ cảnh sử dụng Người học cần phân biệt rõ septum với các từ có nghĩa tương tự như partition hay barrier. Trong khi partition thường dùng cho các vách ngăn trong văn phòng hoặc nhà ở, và barrier dùng để chỉ rào cản (có thể là vật lý hoặc trừu tượng), thì septum chỉ xuất hiện trong các văn bản y khoa hoặc mô tả giải phẫu. Đúng: nasal septum (vách ngăn mũi) Sai: the septum of the office (vách ngăn văn phòng) $\rightarrow$ nên dùng the partition of the office Lưu ý về thuật ngữ liên quan Một lỗi phổ biến khi dịch thuật là nhầm lẫn giữa septum và các thuật ngữ mô tả sự chia tách khác. Trong tiếng Anh y khoa, khi nói về sự lệch vách ngăn mũi, người ta dùng cụm từ deviated septum. Đây là một thuật ngữ cố định, không nên dịch thoát ý thành "vách ngăn bị di chuyển" mà phải dùng "lệch vách ngăn" để đảm bảo tính chính xác về chuyên môn. Ví dụ: He underwent surgery to correct a deviated septum (Anh ấy đã phẫu thuật để chỉnh sửa vách ngăn mũi bị lệch). Đặc điểm ngữ pháp septum là một danh từ đếm được. Khi chuyển sang số nhiều, từ này có thể dùng dạng septums hoặc dạng số nhiều gốc Latin là septa. Trong các văn bản khoa học trang trọng, dạng septa thường được ưu tiên sử dụng hơn.