phloem
phloem là một thuật ngữ chuyên ngành sinh học thực vật, dùng để chỉ hệ thống mô dẫn chịu trách nhiệm vận chuyển các chất hữu cơ, đặc biệt là đường sucrose, từ lá (nơi quang hợp) đến các bộ phận khác của cây như rễ, quả và hạt. Trong tiếng Việt, thuật ngữ này được dịch chính xác là "mạch rây".
Phân biệt với mạch gỗ
Một sai lầm phổ biến đối với người học là nhầm lẫn giữa phloem (mạch rây) và xylem (mạch gỗ). Mặc dù cả hai đều là mô dẫn, nhưng chúng có chức năng và hướng vận chuyển hoàn toàn trái ngược nhau:
xylem (mạch gỗ): Vận chuyển nước và khoáng chất từ rễ lên lá (luồng đi một chiều từ dưới lên).
phloem (mạch rây): Vận chuyển chất dinh dưỡng hữu cơ từ lá đi khắp cây (luồng đi đa chiều, tùy thuộc vào nhu cầu của cây).
Ngữ cảnh sử dụng
Từ này chủ yếu xuất hiện trong các văn bản khoa học, sách giáo khoa sinh học hoặc các nghiên cứu về nông nghiệp. Khi dịch sang tiếng Việt, hãy luôn sử dụng "mạch rây" để đảm bảo tính chính xác về mặt thuật ngữ chuyên môn. Tránh dịch một cách chung chung là "mô dẫn" vì điều đó sẽ làm mất đi sự phân biệt cần thiết với xylem.
Ví dụ: The phloem transports sugars to the roots nên được dịch là "Mạch rây vận chuyển đường đến rễ", thay vì "Mô dẫn vận chuyển đường đến rễ".
Ý nghĩa
Mô mạch trong thực vật có chức năng vận chuyển đường và các sản phẩm chuyển hóa khác từ lá xuống dưới
"The phloem transports nutrients from the leaves to the roots."
Mạch rây vận chuyển đường sucrose từ lá đến rễ.