nebula
/ˈnɛbjʊlə/
nebula là một thuật ngữ chuyên ngành thiên văn học, dùng để chỉ những đám mây bụi và khí khổng lồ trong vũ trụ. Trong tiếng Việt, từ này được dịch chính xác là "tinh vân". Khi sử dụng, người học cần lưu ý rằng nebula không chỉ đơn thuần là một "đám mây" (cloud) thông thường, mà nó mang hàm ý về một cấu trúc vũ trụ quy mô lớn, nơi các ngôi sao được sinh ra hoặc là tàn tích sau khi một ngôi sao chết đi.
Phân biệt với các thuật ngữ thiên văn tương tự
Một sai lầm phổ biến là nhầm lẫn nebula với galaxy (thiên hà). Mặc dù cả hai đều là những cấu trúc khổng lồ trong không gian, nhưng bản chất của chúng hoàn toàn khác nhau. Một galaxy là một hệ thống khổng lồ chứa hàng tỷ ngôi sao, hành tinh và cả nhiều nebula bên trong nó. Trong khi đó, nebula chỉ là một vùng khí và bụi cụ thể nằm trong hoặc giữa các thiên hà.
Đúng: The Orion Nebula is a region where new stars are born. (Tinh vân Orion là vùng nơi các ngôi sao mới được sinh ra.)
Sai: The Milky Way is a huge nebula. (Vì dải Ngân Hà là một thiên hà galaxy, không phải một tinh vân nebula.)
Đặc điểm ngữ pháp và cách dùng
Trong tiếng Anh, nebula là một danh từ đếm được. Một điểm cần đặc biệt lưu ý cho người học là dạng số nhiều của từ này. Vì có nguồn gốc từ tiếng Latinh, nebula có hai cách viết số nhiều: nebulae (phổ biến trong văn phong khoa học, trang trọng) và nebulas (phổ biến hơn trong giao tiếp thông thường). Cả hai đều đúng, nhưng nebulae thường được ưu tiên trong các báo cáo nghiên cứu thiên văn học chuyên sâu.
Countable when referring to individual distinct clouds of gas in space, such as the Crab Nebula or the Eagle Nebula.
Ý nghĩa
Một đám mây bụi và khí khổng lồ chiếm lĩnh không gian giữa các vì sao và đóng vai trò là nơi hình thành các ngôi sao mới
"The Orion Nebula is visible to the naked eye."
Tinh vân Orion có thể nhìn thấy được bằng mắt thường.