analogous

analogous được sử dụng để mô tả hai hoặc nhiều đối tượng có những đặc điểm, chức năng hoặc tính chất tương tự nhau, giúp người nghe dễ dàng hình dung ra một khái niệm phức tạp thông qua một khái niệm quen thuộc hơn. Điểm mấu chốt của từ này là sự tương đồng về mặt chức năng hoặc logic, chứ không nhất thiết phải giống hệt nhau về hình dáng hay nguồn gốc.

Phân biệt với các từ tương tự

Trong tiếng Anh, người học dễ nhầm lẫn analogous với similar. Trong khi similar chỉ sự giống nhau một cách chung chung về vẻ ngoài hoặc tính chất, thì analogous nhấn mạnh vào sự tương đồng trong vai trò hoặc cách vận hành. Ví dụ, hai chiếc xe cùng màu là similar, nhưng cách một chiếc máy bơm hoạt động tương tự như cách trái tim bơm máu thì được gọi là analogous.

Một điểm đặc biệt cần lưu ý trong bối cảnh sinh học: analogous (tương đồng) dùng để chỉ những cơ quan có chức năng giống nhau nhưng nguồn gốc tiến hóa khác nhau (ví dụ: cánh chim và cánh côn trùng), đối lập hoàn toàn với homologous (tương đồng về nguồn gốc) là những cơ quan có cùng cấu trúc cơ bản dù chức năng có thể khác nhau.

Cách sử dụng thực tế

Đúng: The wings of a bee are analogous to those of a bird (Cánh ong tương tự như cánh chim - cùng chức năng bay nhưng cấu tạo khác nhau).
Sai: Sử dụng analogous để mô tả hai vật giống hệt nhau về hình dáng (trong trường hợp này hãy dùng identical hoặc similar).

Về mặt ngữ pháp, từ này thường đi kèm với giới từ to (analogous to something).