hubris

hubris không đơn thuần là sự tự tin hay kiêu ngạo thông thường, mà nó ám chỉ một niềm tin mù quáng vào khả năng của bản thân đến mức coi thường mọi giới hạn, quy luật hoặc thậm chí là các thế lực siêu nhiên. Trong tâm lý học và văn học, từ này thường gắn liền với một chu kỳ: sự ngạo mạn dẫn đến sai lầm nghiêm trọng, và cuối cùng là sự sụp đổ thảm hại.

Sắc thái ý nghĩa và phân biệt

Điểm khác biệt lớn nhất giữa hubris và pride là tính chất tiêu cực và mức độ cực đoan. Trong khi pride có thể mang nghĩa tích cực như tự hào về thành tựu, thì hubris luôn mang nghĩa tiêu cực. Nó gần nghĩa với arrogance, nhưng hubris mang hàm ý về một sự quá trớn đầy nguy hiểm, thường dẫn đến một kết cục bi thảm.

Khi so sánh, pride thể hiện lòng tự hào về bản thân có thể tốt hoặc xấu, còn arrogance thiên về thái độ coi thường người khác. Riêng hubris là sự ngạo mạn đến mức thách thức định mệnh hoặc thần linh, dẫn đến sự tự hủy diệt.

Ngữ cảnh sử dụng

Từ này thường được dùng trong các bài phân tích văn học, đặc biệt là bi kịch Hy Lạp, chính trị hoặc khi phê bình những nhà lãnh đạo quá tự tin vào quyền lực của mình mà bỏ qua những lời cảnh báo.

Một ví dụ điển hình là câu: The CEO's hubris led him to ignore the market warnings, resulting in the company's bankruptcy. (Sự ngạo mạn của vị giám đốc điều hành đã khiến ông ta phớt lờ những cảnh báo từ thị trường, dẫn đến sự phá sản của công ty.)

Lưu ý về ngữ pháp

hubris là một danh từ không đếm được. Bạn không nên dùng nó ở dạng số nhiều hoặc đi kèm với mạo từ a/an khi nói về khái niệm chung.