illiterate

illiterate chủ yếu được dùng để chỉ những người không biết đọc, biết viết. Tuy nhiên, trong tiếng Anh hiện đại, từ này còn được mở rộng để chỉ sự thiếu hụt kiến thức chuyên môn trong một lĩnh vực cụ thể. Khi dùng với nghĩa này, nó không ám chỉ việc không biết chữ theo nghĩa đen, mà là sự "mù mờ" về kỹ năng hoặc kiến thức cần thiết.

Sắc thái sử dụng và phân biệt

Khi nói về khả năng đọc viết, illiterate mang tính mô tả khách quan về tình trạng giáo dục. Tuy nhiên, khi dùng để chỉ sự thiếu kiến thức trong một lĩnh vực (ví dụ: computer illiterate - mù công nghệ), từ này có thể mang sắc thái hơi tiêu cực hoặc châm biếm, ám chỉ sự lạc hậu hoặc thiếu năng lực thích nghi.

Cần phân biệt illiterate với ignorant. Trong khi illiterate tập trung vào việc thiếu kỹ năng cơ bản (đọc, viết, vận hành), thì ignorant lại nhấn mạnh vào việc thiếu thông tin hoặc thiếu hiểu biết về một vấn đề cụ thể, đôi khi đi kèm với thái độ bảo thủ hoặc thiếu tinh tế.

Ví dụ đúng: He is completely computer illiterate (Anh ấy hoàn toàn mù tịt về máy tính).
Ví dụ đúng: The program helps illiterate adults learn to read (Chương trình giúp những người trưởng thành mù chữ học đọc).

Lưu ý về ngữ pháp

Từ này có thể đóng vai trò là một tính từ để mô tả đặc điểm của một người hoặc một văn bản (ví dụ: một bài viết vụng về, thiếu trau chuốt), hoặc đóng vai trò là một danh từ để chỉ chính người mù chữ.