codon

codon là một thuật ngữ chuyên ngành sinh học phân tử, dùng để chỉ một đơn vị mã hóa trong vật chất di truyền. Đối với người học tiếng Anh, điều quan trọng là hiểu rằng codon không phải là một từ vựng thông dụng trong giao tiếp hàng ngày mà chỉ xuất hiện trong các văn bản khoa học, y sinh hoặc giáo trình sinh học. Sắc thái ý nghĩa và ngữ cảnh sử dụng codon mô tả một bộ ba nucleotide liên tiếp trên phân tử mRNA. Mỗi codon đóng vai trò như một "mã lệnh" để tế bào biết cần phải gắn axit amin nào vào chuỗi protein đang được tổng hợp. Có hai loại codon đặc biệt mà người học cần lưu ý: start codon (mã mở đầu) đánh dấu điểm bắt đầu dịch mã và stop codon (mã kết thúc) ra lệnh dừng quá trình tổng hợp protein. Trong tiếng Việt, thuật ngữ này thường được dịch là "bộ ba mã hóa" hoặc giữ nguyên là "codon" trong các tài liệu nghiên cứu chuyên sâu. Khi dịch, hãy tránh nhầm lẫn codon với gene (gen) vì gene là một đoạn DNA dài chứa nhiều codon khác nhau. Lưu ý về thuật ngữ liên quan Khi gặp các từ tương tự, hãy phân biệt rõ: codon: Một bộ ba nucleotide cụ thể trên mRNA. anticodon: Bộ ba tương ứng trên tRNA dùng để khớp với codon. nucleotide: Đơn vị cơ bản cấu tạo nên codon. Ví dụ về cách dùng đúng: Đúng: The genetic code is read in codons. (Mã di truyền được đọc theo các bộ ba mã hóa.) Sai: Sử dụng codon để chỉ toàn bộ chuỗi DNA hoặc một protein hoàn chỉnh.