coccus
coccus là một thuật ngữ chuyên ngành sinh học và y khoa dùng để chỉ những vi khuẩn có hình dạng hình cầu hoặc hình trứng. Trong tiếng Việt, từ này được dịch chính xác là "cầu khuẩn".
Sắc thái và ngữ cảnh sử dụng
Từ này chủ yếu được sử dụng trong các báo cáo xét nghiệm, tài liệu nghiên cứu vi sinh vật học hoặc chẩn đoán y khoa. Khi sử dụng coccus, người nói đang nhấn mạnh vào đặc điểm hình thái học của vi khuẩn để phân loại, phân biệt với bacillus (trực khuẩn - hình que) hoặc spirillum (xoắn khuẩn - hình xoắn).
Một điểm quan trọng cần lưu ý là trong tiếng Anh, dạng số nhiều của coccus là cocci. Khi đọc các kết quả xét nghiệm, bạn sẽ thường gặp cụm từ như Gram-positive cocci (cầu khuẩn Gram dương) hoặc Gram-negative cocci (cầu khuẩn Gram âm).
Lưu ý về thuật ngữ
Đối với người học tiếng Anh chuyên ngành y sinh, cần tránh nhầm lẫn giữa việc mô tả hình dáng (coccus) với tên gọi của một loài vi khuẩn cụ thể. Ví dụ, Staphylococcus (tụ cầu khuẩn) là một chi vi khuẩn bao gồm các cocci sắp xếp thành chùm. Vì vậy, coccus là thuật ngữ mô tả hình dạng chung, còn các tên gọi như Staphylococcus hay Streptococcus là tên phân loại cụ thể.
Đúng: The sample contains Gram-positive cocci. (Mẫu thử chứa các cầu khuẩn Gram dương.)
Sai: Sử dụng coccus để thay thế cho tên một loại bệnh cụ thể mà không đề cập đến đặc điểm hình thái của vi khuẩn gây bệnh đó.
Ý nghĩa
Một loại vi khuẩn có hình cầu hoặc gần như hình cầu
"The laboratory identified the pathogen as a Gram-positive coccus."
Kỹ thuật viên phòng thí nghiệm đã xác định được sự hiện diện của một loại cầu khuẩn Gram dương trong mẫu máu.