accessibility

accessibility mang hai sắc thái nghĩa chính mà người học tiếng Anh cần phân biệt rõ để tránh nhầm lẫn khi dịch sang tiếng Việt. Đầu tiên là nghĩa vật lý, chỉ khả năng tiếp cận một địa điểm hoặc dịch vụ, đặc biệt thường được dùng trong bối cảnh thiết kế cho người khuyết tật (như lối đi cho xe lăn). Thứ hai là nghĩa trừu tượng, chỉ sự dễ hiểu, dễ tiếp cận về mặt trí tuệ hoặc cảm xúc của một nội dung, tác phẩm nghệ thuật hoặc một con người.

Phân biệt sắc thái sử dụng

Trong môi trường công nghệ thông tin, accessibility (thường được gọi tắt là a11y) không đơn thuần là "có thể truy cập" (như access), mà là việc thiết kế sao cho mọi người, bao gồm cả những người có khiếm khuyết về thị giác hoặc thính giác, đều có thể sử dụng được sản phẩm. Nếu bạn dùng access (danh từ), bạn đang nói về quyền được vào hoặc sử dụng một thứ gì đó. Trong khi đó, accessibility nhấn mạnh vào đặc điểm, tính chất của đối tượng đó có tạo điều kiện cho việc tiếp cận hay không.

Ví dụ đúng: The building has great accessibility (Tòa nhà có khả năng tiếp cận tuyệt vời - nhấn mạnh vào thiết kế đường dốc, thang máy).
Ví dụ sai: I have accessibility to the file (Sai, trường hợp này phải dùng access vì đang nói về quyền truy cập tệp tin).

Lưu ý về cách dịch và từ dễ nhầm lẫn

Một sai lầm phổ biến của người Việt là dịch mọi trường hợp accessibility thành "sự tiếp cận". Tuy nhiên, khi nói về một cuốn sách hoặc một bài giảng, hãy dịch là "sự dễ hiểu" hoặc "tính phổ cập" để tự nhiên hơn. Việc dịch là "khả năng tiếp cận" trong ngữ cảnh này sẽ khiến câu văn trở nên cứng nhắc và mang tính kỹ thuật không cần thiết.

The accessibility of the language nên được dịch là "sự dễ hiểu của ngôn ngữ" thay vì "khả năng tiếp cận của ngôn ngữ".

Về mặt ngữ pháp, accessibility là một danh từ không đếm được. Bạn không nên thêm "s" vào sau từ này ngay cả khi đang nói về nhiều đặc điểm tiếp cận khác nhau.