illegal

illegal được sử dụng để chỉ những hành động, sự vật hoặc tình trạng vi phạm pháp luật hiện hành. Trong tiếng Việt, từ này thường được dịch là "bất hợp pháp". Điểm mấu chốt của illegal là sự đối lập trực tiếp với luật pháp được văn bản hóa; một hành động là illegal khi nó bị pháp luật cấm đoán hoặc không được pháp luật cho phép.

Phân biệt với các từ tương đương

Người học tiếng Anh thường dễ nhầm lẫn illegal với illicit hoặc unlawful. Mặc dù cả ba đều có thể dịch là "bất hợp pháp", nhưng sắc thái sử dụng rất khác nhau:

illegal: Mang tính chất pháp lý thuần túy, dùng cho các hành vi vi phạm luật định rõ ràng. Ví dụ: illegal parking (đỗ xe bất hợp pháp).
illicit: Thường dùng cho những hoạt động bị coi là trái đạo đức hoặc không được xã hội chấp nhận, ngay cả khi nó không hẳn là tội hình sự nghiêm trọng, hoặc dùng cho các hoạt động buôn bán ngầm. Ví dụ: illicit drugs (ma túy bất hợp pháp/trái phép).
unlawful: Thường được dùng trong các văn bản pháp lý trang trọng hơn, chỉ những hành động không có cơ sở pháp lý để thực hiện. Ví dụ: unlawful detention (giam giữ bất hợp pháp).

Lưu ý về cách dùng và lỗi thường gặp

Một sai lầm phổ biến của người Việt là sử dụng illegal cho mọi tình huống "sai trái". Cần lưu ý rằng illegal chỉ dùng khi có sự can thiệp của luật pháp. Nếu một hành động chỉ đơn thuần là sai về mặt đạo đức hoặc quy tắc ứng xử nhưng không vi phạm luật, bạn không được dùng illegal mà nên dùng wrong hoặc immoral.

❌ Sai: It is illegal to lie to your parents. (Nói dối cha mẹ không phải là hành vi vi phạm pháp luật).
✅ Đúng: It is illegal to drive without a license. (Lái xe không có bằng lái là hành vi bất hợp pháp).

Về mặt ngữ pháp, illegal là một tính từ và thường đứng trước danh từ hoặc đứng sau động từ liên kết như be hoặc become.