Quá Khứ Hoàn Hảo: Kiến Tạo Chiều Sâu 3D Cho Câu Chuyện Của Bạn

Bạn lướt story Instagram của đứa bạn. Là một bức ảnh tuyệt đẹp chụp ngôi đền ở Kyoto. Bạn bỗng thấy hoang mang trong giây lát. They told me their trip was next month. (Nó bảo mình tháng sau mới đi mà.)

Rồi bạn check lại ngày đăng. Bài đăng từ hôm qua. Chuyến đi không phải tháng sau. Nó đã diễn ra rồi.

Cái cảm giác này—cảm giác thời gian đột nhiên bị xáo trộn trong đầu bạn—chính là lúc thì Quá khứ Hoàn thành (Past Perfect) phát huy tác dụng.

Hầu hết sách giáo khoa dạy ngữ pháp như một mớ bài toán trừu tượng. Cách dạy đó sai rồi. Ngữ pháp là công cụ để sắp xếp thực tại. Và Quá khứ Hoàn thành là công cụ để bạn sắp xếp quá khứ. Cụ thể hơn, nó dùng để xử lý một quá khứ đã xảy ra trước một quá khứ khác.

Cứ hình dung thế này: Bạn có hai sự kiện. Cả hai đều đã kết thúc.

Bạn của bạn đã đặt vé máy bay. (Quá khứ xa hơn)
Bạn đã nói chuyện với người bạn đó hôm qua. (Quá khứ gần hơn)

Thì Quá khứ Hoàn thành sẽ kết nối chúng lại. Nó cho phép bạn đứng ở “quá khứ gần” và nhìn lại “quá khứ xa”.

When I spoke to her yesterday, she had already returned from Japan.

Lúc tôi nói chuyện với cô ấy hôm qua thì cô ấy đã từ Nhật về rồi.

Note:Câu này tạo ra một sự bất ngờ nho nhỏ. Hành động “trở về” đã xảy ra trước hành động “nói chuyện”.

I got to the cafe at 3 PM, but my friend had already left.

Tôi đến quán cà phê lúc 3 giờ chiều, nhưng bạn tôi đã về mất rồi.

Note:Câu này giải thích một kết quả. Tại sao bạn của bạn không có ở đó? Vì một hành động đã xảy ra trước đó: người bạn đó đã rời đi. Và đây là bí mật mà hầu hết người học đều bỏ lỡ. Bạn không cần dùng Quá khứ Hoàn thành cho một câu chuyện đơn giản, theo trình tự thời gian. Nó không phải là thiết lập mặc định khi nói về quá khứ. Nó là một “hiệu ứng đặc biệt”. Nếu bạn chỉ liệt kê các sự kiện theo thứ tự chúng xảy ra, thì Quá khứ Đơn (Simple Past) sẽ gọn gàng và hiệu quả hơn. `I woke up, I took a shower, and I went to work.` (Tôi thức dậy, đi tắm, rồi đi làm.) Như vậy là hoàn hảo. Việc lạm dụng Quá khứ Hoàn thành cho mọi thứ giống như thêm hiệu ứng quay chậm đầy kịch tính vào mọi giây của một bộ phim. Rất mệt mỏi và khó hiểu. `I had woken up, then I had taken a shower, and then I had gone to work.` (Tôi đã thức dậy, rồi tôi đã đi tắm, và rồi tôi đã đi làm.) Đối với người bản xứ, câu này nghe rất kỳ cục và thiếu tự nhiên. Bạn chỉ dùng Quá khứ Hoàn thành khi cần “nhảy” về một thời điểm trước đó để giải thích điều gì đó, tạo bất ngờ, hoặc thêm bối cảnh. Nó dành cho những khoảnh khắc mà câu chuyện “nền” là cực kỳ quan trọng.

He didn't want to see the movie because he had already read the book.

Anh ấy không muốn xem phim vì đã đọc sách rồi.

Note:Hành động trong quá khứ xa hơn (đọc sách) là lý do trực tiếp cho hành động trong quá khứ gần hơn (không muốn xem phim).

By the time I realized I loved her, she had already moved on.

Vào lúc tôi nhận ra mình yêu cô ấy thì cô ấy đã bước tiếp rồi.

Note:Cấu trúc này rất hiệu quả để diễn tả sự hối tiếc. Hai mốc quá khứ không đồng bộ, tạo ra cảm giác về một cơ hội đã bỏ lỡ.

Chiếc Máy Ảnh Du Hành Thời Gian

Hãy coi Quá khứ Hoàn thành như một ống kính máy ảnh đặc biệt. Hầu hết thời gian, bạn dùng ống kính tiêu chuẩn (Quá khứ Đơn) để kể câu chuyện của mình từng khung hình một. He walked in. He saw the empty room. He sat down. (Anh ta bước vào. Anh ta thấy căn phòng trống. Anh ta ngồi xuống.) Đơn giản. Rõ ràng.

Nhưng đôi khi, bạn cần cho khán giả thấy một đoạn hồi ức. Bạn cần tạm dừng câu chuyện chính và tiết lộ một phần “lịch sử bí mật” làm thay đổi hoàn toàn cách họ nhìn nhận mọi việc. Đó là lúc bạn chuyển sang ống kính Quá khứ Hoàn thành. He walked in. He saw the empty room. His friend had promised to be there. (Anh ta bước vào. Anh ta thấy căn phòng trống. Bạn anh ta đã hứa sẽ ở đó.) Đột nhiên, căn phòng trống không chỉ đơn thuần là trống rỗng. Nó chứa đầy sự thất vọng. Thì Quá khứ Hoàn thành—had promised—chính là đoạn hồi tưởng đó. Nó mang lại sức nặng cảm xúc cho khoảnh khắc hiện tại.

Quá khứ Hoàn thành không chỉ đơn thuần là về việc gì xảy ra trước. Nó là về việc cho thấy một sự kiện cũ hơn đã tạo ra thực tại cảm xúc cho một sự kiện mới hơn như thế nào. Đó là ngữ pháp của nguyên nhân và kết quả, của sự bất ngờ, và của sự hối tiếc.

Quy tắc vàng: Dùng Quá khứ Đơn để kể câu chuyện. Dùng Quá khứ Hoàn thành để tiết lộ câu chuyện đằng sau câu chuyện.

Chiếc Máy Ảnh Du Hành Thời Gian

Nhóm Dự Án Dicread