Sau một ngày dài, bạn bước vào bếp và thấy nó. Một mẩu giấy nhớ trên tủ lạnh, viết toàn chữ IN HOA giận dữ.
Trên đó viết, You MUST wash your dishes immediately(BẠN PHẢI RỬA BÁT NGAY LẬP TỨC).
Bạn thấy tụt cả hứng. Cảm giác thật là gay gắt. Tại sao họ không viết là You have to wash your dishes(Bạn phải rửa bát) cho rồi?
Sách giáo khoa nói rằng chúng cơ bản là giống nhau. Nhưng không hề. Sự khác biệt này là cả một ván cờ về giao tiếp xã hội, và bạn sắp học được luật chơi rồi đây.
Hệ Thống Cốt Lõi : Con Tim vs. Cuốn Luật
Hãy coi must và have to như hai hệ điều hành khác nhau cho sự bắt buộc.
must là hệ điều hành chạy bên trong trái tim bạn. Nó là sự quyết tâm của cá nhân. Là cảm xúc đến từ chính bạn.
have to là hệ điều hành của thế giới bên ngoài. Nó là một quy định, một luật lệ, một hoàn cảnh bạn không thể kiểm soát. Nó đến từ bất cứ đâu trừ bạn.
Hãy xem "code" này hoạt động trong thực tế nhé.
I really want to change my life this year. I must start going to the gym.
Năm nay mình thực sự muốn thay đổi cuộc đời. `Mình phải bắt đầu đi tập gym`.
My doctor saw my health report and was not happy. I have to start going to the gym.
Bác sĩ xem báo cáo sức khỏe của mình và không vui chút nào. `Mình phải bắt đầu đi tập gym`.
Bước Ngoặt : Quy Tắc Ngầm Để "Nghe Tự Nhiên Hơn"
Đây là bí mật mà sách giáo khoa không bao giờ nói cho bạn biết.
Trong tiếng Anh giao tiếp thông thường hiện đại, người bản xứ dùng have to cho gần như mọi thứ. Họ mặc định dùng nó liên tục.
Tại sao ư? Vì dùng must trong hội thoại hàng ngày có thể nghe rất kỳ cục. Nó quá mạnh, quá trang trọng, quá kịch tính. Nó khiến bạn nghe như một vị vua trong phim giả tưởng hoặc một con robot đang thông báo quy định.
Tưởng tượng bạn đang hủy kèo với một người bạn.
Sorry, I can’t hang out tonight, I have to finish this project for work.
Xin lỗi, tối nay mình không đi chơi được, `mình phải làm xong dự án này cho công ty`.
Sorry, I can’t hang out tonight, I must finish this project for work.
Xin lỗi, tối nay mình không đi chơi được, `mình phải làm xong dự án này cho công ty`.
Trùm Cuối : Quyền Lực Ẩn Sau Must
Vậy nếu must hiếm khi được dùng trong giao tiếp thông thường, tại sao nó còn tồn tại?
Bởi vì must không chỉ nói về cảm xúc nội tâm. Nó nói về quyền lực.
Khi bạn thấy must được viết ra, đó là ngôn ngữ của những quy tắc thuần túy, không thể thương lượng. Employees must wash hands. Hard hats must be worn. Đó là tiếng nói của một tổ chức, một hệ thống, hoặc một bộ luật. Không có chỗ cho việc bàn cãi.
Đây là lý do tại sao mẩu giấy của người bạn cùng phòng lại nghe gay gắt đến vậy.
Khi một người dùng must, họ đang làm một trong hai việc:
- Trích dẫn một quy tắc quyền lực từ bên ngoài.
- Tự biến mình thành nguồn gốc của quy tắc đó.
Người bạn cùng phòng của bạn không chỉ đang bày tỏ một mong muốn cá nhân. Họ đang cố gắng trở thành nhà làm luật của căn hộ. Họ đang biến cảm xúc cá nhân (Mình muốn bạn rửa bát) thành một luật lệ phổ quát (BẠN PHẢI RỬA BÁT). Đó là một nước cờ thể hiện quyền lực.
Đây là sự khác biệt cuối cùng. have to mô tả một tình huống. must cố gắng tạo ra một tình huống.
Quy Tắc Vàng: Dùng have to khi bạn đang giải thích cuộc sống của mình cho người khác. Dùng must khi bạn là người đặt ra luật chơi.