ashamed

ashamed diễn tả một trạng thái cảm xúc tiêu cực mạnh mẽ, khi một người cảm thấy mình đã làm điều gì đó sai trái, thiếu đạo đức hoặc không phù hợp với các chuẩn mực xã hội. Điểm mấu chốt của ashamed là sự tự phán xét bản thân hoặc nỗi sợ bị người khác đánh giá thấp về nhân cách. Nó không chỉ đơn thuần là sự ngượng ngùng nhất thời mà thường gắn liền với cảm giác tội lỗi hoặc hối tiếc sâu sắc.

Phân biệt với các từ tương đồng

Người học tiếng Anh thường nhầm lẫn ashamed với embarrassed. Tuy nhiên, hai từ này có sắc thái rất khác nhau:

ashamed: Liên quan đến đạo đức, lương tâm và giá trị bản thân. Bạn cảm thấy ashamed khi bạn làm điều gì đó thực sự sai trái hoặc đáng hổ thẹn. Ví dụ: cảm thấy xấu hổ vì đã nói dối cha mẹ.
embarrassed: Liên quan đến sự ngượng ngùng, lúng túng trong tình huống xã hội, thường là do những sự cố nhỏ hoặc vô ý. Bạn cảm thấy embarrassed khi vô tình làm đổ nước lên áo trong một cuộc họp. Đây là cảm giác "muốn độn thổ" vì sự chú ý của mọi người, chứ không phải vì bạn là người xấu.

Một ví dụ để phân biệt: Nếu bạn vấp ngã trước đám đông, bạn cảm thấy embarrassed. Nhưng nếu bạn vấp ngã vì đang cố tình đẩy ai đó, bạn sẽ cảm thấy ashamed về hành động của mình.

Cách sử dụng và cấu trúc thông dụng

Trong tiếng Anh, ashamed thường đi kèm với giới từ of để chỉ đối tượng hoặc hành động gây ra cảm giác xấu hổ. Cấu trúc phổ biến là ashamed of someone/something hoặc ashamed to do something.

Xấu hổ về điều gì: I am ashamed of my behavior (Tôi cảm thấy xấu hổ về hành vi của mình).
Xấu hổ khi làm gì: She was ashamed to admit that she had failed (Cô ấy cảm thấy xấu hổ khi phải thừa nhận rằng mình đã thất bại).

Cần lưu ý rằng ashamed có thể được dùng cho cả bản thân và người khác. Khi dùng cho người khác, nó thể hiện sự thất vọng nặng nề đối với hành vi của người đó, khiến người nói cảm thấy bị ảnh hưởng hoặc mất mặt theo. Ví dụ: I am ashamed of you (Ta thực sự xấu hổ vì con/anh/chị) mang sắc thái khiển trách mạnh mẽ hơn nhiều so với việc chỉ đơn thuần là thất vọng.